પ્રકૄતિના સાંનિધ્યમાં

ઓહો.. હો પાંદડા એ લે મને ઉભી રાખી...!! જુદા જુદા રંગ ને જુદી જુદી ભાત ના વૄક્ષ - છોડવે આવે પાન ને મારુ મન લલચાય.. આજે કોઈ નવું પાન આવ્યું હશે.  " 'Bless this house with Love and Laughter' " વર્ષાના વધામણાં માં ભીંજાતા આ ઘર ને છત્રી ઓઢીને જોતી ઉભી રહી...નયનતારા ને મધુમતી બે સખીઓ પ્રકૄતિના સાંનિધ્યમાં 

ચૂપચાપ મગ્ન થઈ ને આનંદ માણી રહી.. દસ હજાર ટુલીપ્સ એમની સામે તાકી રહ્યા હતા. Mendenhall Glacier ને અચંબા પૂર્વક અમે જોઈ રહ્યા.હતા ત્યાં કુદકડી નયનતારા દોડી આવી. નવી શરૂઆત જાણે

એનામાં નવું તરંગ આવ્યું !! ંઆ મંડેલા લેક ને જોઈ મધુમતી આછું સ્મિત કરી બોલી આપણે અહીંજ રહી જઈએ તો બોલ તારું શું કેહવું છે... જો છેક સુધી ટ્રેઈન આવે છે..!! આમ ઉતાવળે નિર્ણય કંઈ થોડો લેવાય ? પણ અહીં કેટલું રૂડુ રૂપાળું છે... !! 

ગવર્નરનું મેન્શન  સીધાસાદા ઘર જેવું !! ગોલ્ડ પેનિંગ જુના કાટ ખઈ ગયેલા ઓજાર.. Mine -Mountain-Lake -Island-Glaciers-Icebergs-museum- Church n Mansion

 

 walked by to take pics in Victoria City in -British Columbia, Canada 

we enjoyed whale watching... Omg they come up breath big splash n dive under .. there is ziplining - eagle watching -seagals-owls n much much more to enjoy !! 

પગલાંમાં પગલું પડતાં આ કળતર થાતું ગુમ,

કંટકને કોરાણે કરતી કળી કહે,'તુ ઝુમ '

ચોમાસે મધુમાસ હળીને ભળી ગયો છે, આલ્લે લે !

તારા રસ્તે મારો રસ્તો મળી ગયો છે, આલ્લે લે !

--- રક્ષા શુક્લ

ખૂબ અનોખુ વતની વર્ણન મા'ણે મા'ણું ખોળી લાવ્યું 

 બસ આમ ને આમ સાવ અમસ્તુ મળવા આવ્યું,

મોજા પાછળ મોજું દોડ્યું, ખળખળ બોલી આવ્યું.

લેકની ગોદમાં સૂરજ નાચે, વહેણ વલોવી આવ્યું,

અંધારા ઉલેચતા ચાંદલિયાને એકાદુ ઝોકું આવ્યું.

મૂંઝારો ને મૌન વેરાણુ, ડાળે ડાળું જો જાગી આવ્યું,

ઉંચી ડોકે લંબાતી ચાંચે પંખીડું "મા" ભાળી આવ્યું.

 ---રેખા શુક્લ 

કિન્નર

ખાલીપો ભરતા તરતા શીખો... ને તરતા શીખી રાજીપો પામો. આવું નાનપણથી કહેતી આવતી જરા 

જુદા દેખાવવાળી લાગતી સવિતા જયશ્રી ને સમજાવતી. પણ બા, કહે તે પહેલા જ તેને ચૂપ કરતી સવિતા. બાજુમાં બેઠેલો વિષ્ણુ રોજ સાંભળતો આવ્યો જ હતો પણ પોતાના કામ સિવાય બીજા 

કશાય માં માથાકૂટ કરતો નહીં. સવિતાના સગા ભાઈઓએ સવિતાને સ્વીકારી નહોતી. હા તેનું કારણ જાણવા છંતા બીજા શું કહેશે તે ડરના લીધે માબાપ પણ વચ્ચે ના પડ્યા. ગુલાબ બધા ને ગમે પણ કાંટાનો હાર હોય તો પણ કોને ગમે ? આંખમાં ખૂંચતી ન દીકરી નદીકરામાં જણાતી સવિતા કિન્નર તરીકે ગણાઈ કિન્નર પાસે મોટી થઈ પણ પોતાના પગ પર થઈ ન થઈ ને તેણે બીજા સાત બાળકોને સાથે રાખ્યા. હા, સાત સાત બાળકોની ભરણપોષણ ની જવાબદારી ઉપાડેલી...બે વખત ખાવા પીવા ઘરમાં રાખીને 

મોટા કર્યા. હા, વિષ્ણુ ને જન્મતા ની સાથે કૂડા માં નાંખી દીધેલો. પોતાના સગા ભાઈનો દિકરો ગળે 

વળગાવી સવિતા તેને ઘર લઈ આવી. દીકરી નો અસ્વિકાર થતો આવ્યો તેમ આવા હલકા વર્ણમાં 

બેડોળતા ને ખોડ ગણવામાં આવતી. છક્કા નામે નામોશી લાગતી....ના સ્કૂલમાં કોઈ જઈ શકે ના

કોઈ મિત્ર મા બાપ કે  ભાઈ બહેન હોય. હા ઘણાએ વિષ્ણુ ને કિન્નર નો દીકરો કીધો. પણ આવા 

અસામાન્ય વાતાવરણમાં પણ તે ભણવા જતો. બધાની વાતો ના સાંભળી બરોબર કરી પોતાના 

ભણતર માટેતન તોડ  મહેનત કરતો રહ્યો. હાઇસ્કૂલ માંડમાંડ પતાવી શક્યો. આખરે કામની તલાશ પૈસાની અછતે કરાવી ત્યારે તે બોલ્યો...

"કોઈ કંઈ પણ કહે પણ એક કૂડા માં પડ્યો પડ્યો કોઈનું ભોજન ના બન્યાનો આનંદ છે. 

અને કિન્નર હોવા છંતા ખૂબ પ્રેમ થી જીવાડનારનો આભાર છે. લોકો બોલે તો ભલે બોલે પણ આમ મને આખા પરિવારનું સુખ મળી ગયું તેની ખુશી છે." ્છક્કાઓ વચ્ચે ના પ્રેમ ને જોઈ ઇન્ટરવ્યુ લેતા મારી આંખે ઝળહળીયા આવી ગયા...!! સવિતાએ 

ઉમેર્યું કે ભલે સમાજે અમારો તિરસ્કાર કર્યો અમને ના સ્વીકાર્યા પણ ભણતર ગણતર સાથે સંપને 

એકબીજાનું ધ્યાન રાખતા ને સામે ભરપૂર પ્રેમ દેતા મારા સાતે સાત બાળકોને પરણાવીશ પણ ખરી. 

એક પિતાનું શરીર, હ્રદયે મા નો પ્રેમ અને બેન તમારું ભગવાન ભલું કરે તેવા આશિષ દેતા 

સવિતા ના શબ્દો હું સાંભળી રહી ...વાહ રે કુદરત તારી સુંદરતા કમાલ છે. 

--- રેખા શુક્લ

From a little bit of googling, kinner is another word for Hijras, right?

Gay means a man (can also mean woman, although the word referring just to gay women is lesbian) who is sexually attracted (wants to have sex with) other men (women), and that's all it means.

Some gay men have a culture of being quite effeminate, or otherwise behaving/moving/dressing/talking in a different way to a totally average guy, but there are also huge numbers who don't. Either way, our identity - gender - is just as men. Your gender is separate from who you want to have sex with - you can be a man (or woman) who is sexually attracted to men, to women, to people from all genders, or to nobody at all, and still just be a man (or woman).

Hijras are not guys who are sexually attracted to other guys, they are people with a whole separate way of expressing who they are, they might express that their gender (you could say, soul?) is not male, but either female, or something different and neither male nor female. Some Hijras are attracted to guys, and I know a lot of Hijras work in the sex industry, but that doesn't necessarily mean they're attracted to men. I bet there are Hijras who are attracted to women, or who are only attracted to others like themselves.

Evening Shadows’ preview: ‘When you come out of the closet, you push your parent into a closet’

Sridhar Rangayan’s film, starring Mona Ambegaonkar, Devansh Doshi and Ananth Mahadevan

 "ઇવનીંગ શેડોઝ " હિન્દી મુવી યુનિક મુવી એના કોન્સેપ્ટ ની એક્સેપટ્ન્સી માટે: એક્ટીંગ સુપર ડુપર !! 

                                                   

કેટલું મુશ્કેલ છે નોર્મલ ના હોય તે સ્વીકારવું...પણ નોર્મલ ને એબ્નોર્મલ ની પરિભાષા તુંડે તુંડે 
મતિર્ભિન્ના...!! 

--- રેખા શુક્લ

ઉત્તરપત્રિકા

ધ્રુજતા પગે ચશ્માં સરખાં કરતાં જ્હોન કોર્ટ્ના દરવાજે પહોંચ્યો. બાજુમાં થોડા વિખરાયેલા વાળ વાળી સિમ્પલ દેખાતી સેરા પણ અંદર દાખલ થઈ. બંને જણા કાંઈ ખાસ પ્રભાવિત કરે તેવા નહોતા લાગતા. ડ્ગુમગુ થતા જ્હોન માંડમાંડ " જજ " નિ સામે ઉભો રહ્યો લગભગ ૭૦ વર્ષ થયેલ ને ઓલમોસ્ટ ૫૫ વર્ષની સેરા હશે પણ બંનેએ એક જ કંપનીમાં ૨૨ વર્ષથી ઉપર સાથે કામ કરેલ. એકબીજાને સારી રીતે ઓળખતા અને પારિવારિક વાતો પણ શેર કરતા. તેથી જ તો સેરા જજ સામે બોલી ઉઠી કે જજ સાહેબ હું જહોનની સારી ફ્રેંડ છું. તેઓ ખૂબ ગરીબ છે.
અને જ્યાં રહે છે ત્યાં કાર પાર્ક કરવાની મનાઈ છે અલબત્ત પાર્કિંગલોટ કે પાર્કિંગપ્લેજ જ નથી. હેન્ડીકેપ થઈ ગયેલા દર્દથી પિડીત આ જ્હોન કાર વગર કામે પણ કેવી રીતે જઈ શકે ? પોલિસ તો નો પાર્ક ટિકીટ આપતો જ ગયો ને ફાઇનલ નોટીસ પછી આખરે કોર્ટ્માં આવ્યા છીએ કે તેમની સ્થિતિ નથી કે ગાડી વગર જીવી શકે કે પાર્કિંગ ટિકીટો ભરી શકે. તેથી ઇલલીગલ પાર્કિંગ ટિકીટો નો ચાર્જ તમે જો રદ કરી શકો તો મહેરબાની આપની. હું ને મારા હસબંડ તેમને મદદ કરવા માંગીએ છીએ. તેમને હજુ બીજા ધણા બધા ઓપરેશન પણ કરાવવાના છે. તેથી આપ જો આટલું કરશો તો અમે તમારા આભારી રહીશું. દર મહિને ૮૦૦ ની આવક છે ૪૦૦ તેમનું ભાડૂ છે. એમાં આટલી બધી ટિકીટો કઈ રીતે ભરાય...! ઓપરેશન ઉપર ઓપરેશન થયા હજુ બીજા બાકી છે.
ઉંમરનું અંતર ભૂલી જવાયું જ્યારે સ્નેહ સાથે સમજણ ભળી. બધા એકમત થયા.
જ્હોન ધડી ધડી પોતાના ચશ્માં ઉતારી આંસુ લૂંછી રહ્યો હતો... જજ સાહેબનું હ્રદય દ્રવી ઉઠ્યું...તેઓ પણ ધડપણ તરફ વધી રહ્યા હતા. તેમને શાંતિથી ઉત્તર આપ્યો કે તમારી બધી જ  ટિકિટો માફ કરવામાં આવે છે. પોલીસ ઓફિસર પણ સાંભળતો હતો કાયદા અનુસાર પોતે આપેલ ટિકિટો માટે શરમ અનુભવતો હતો. જજે કહ્યું પણ બૂટ્લોક માટે તમારે ૧૦૦ ડોલર્સ તો ભરવા જ પડશે. અને સેરા તમે સાચા ફ્રેંડ છો. સિનિયર્સ તરફ તમે  કૂણી લાગણી દર્શાવી છે ને મદદ કરી રહ્યા છો તમે ખરેખર સારા ફ્રેંડ છો. પોલિસ ઓફિસર ને જજ તો ત્યાં સુધી સહમત થયા કે છે મહિનામાં તમે ૧૦૦ ડોલર્સ ભરી ના શકો તો પણ કોઈ વાંધો નથી જસ્ટ ફોન કરી ને જણાવી દેજો વધુ મુદત આપીશું. હજુ પણ દુનિયામાં ભલાઈ કરવાવાળા માણસો જીવે છેતેનો પૂરાવો દેખાયો. કોર્ટમાં કોઈની આંખો કોરી નહોતી.
---રેખા શુક્લ

માનવતા નો દિવ્ય સિતારો ઃઃઃઃઃઃઃઃ Make the World A Better Place
Be the change you wish to see in the world.           
--- M. K.  GANDHI ji




વિશ્વને રહેવા લાયક બનાવો જો બધા "માનવસાધના" જેવી ચેરીટી સંસ્થામાં સક્રિય ભાગ લે. પૈસા આપી - સ્કૂલ માટે બાળકો ને ચોપડીઓ-નોટબૂક પેન-પેન્સિલ આપો. નોબલ પીસ પ્રાઈઝ ૨૦૬૯ અમદાવાદથી નાના ભૂલકાઓએ અમને અઢી થી ત્રણ કલાક એન્ટરટેઇન્ટ કર્યા. તે ઉપરાંત જમ્યા પણ ખરા.
એમના શો માં તેમણે ગાંધીજીની વાત કહી. માર્ટીન લ્યુથર કીંગ ; મલાલા, વાનગેરી મથાઈ, મસહિસા ગોઈ, યુસરા મરદિનીઆદ, ને બીજા અનેક પોઝીટીવ  આઇકાનીક આઈડલ્સ હુ બ્રોટ ચેંજ ઇન વર્લ્ડ. આપણી પાસે કેટલો બધો પાવર હોય છે... આપણે જાણતા પણ નથી ને ક્ષમતા પણ ધરાવતા નથી. "માનવસાધના" નો સક્સેસફૂલ શો ગ્લોબલ  પ્રસિધ્ધ થઈ રહ્યો છે. ને ભૂલકાઓ કેટલાં બધા જુદા જુદા પ્રાપ લઈ ને આવ્યા હતા. તે માની ન શકાયુ. બધા જુદા જુદા દેશો માં જશે ને ચેરીટી માટે સતત મહેનત કરી અમદાવાદ પૈસા અનુભવ ખુશી ને બીજા માટે કંઈક કર્યાનો સંતોષ લઈને પાછા ફરશે. શાંતિ ના દૂત પ્રાર્થના ને પ્રેમ દ્વારા દુનિયા માં બદલાવ લાવી રહ્યા છે. આત્મવિશ્વાસ- આશા-એકતા-ને શાંતિ નો પ્રચાર કરતા દરેક વખતે પ્રેમના પ્રતિક સમા આ બાળકો વિશ્વમાં શાંતિ થી જીવવા માગે છે. દરેકની ફરજ છે કે આ વિશ્વમાં તમે મહેમાન તરીકે આવ્યા છો ભાવિ પેઢી માટે શું મૂકી જશો તે તો વિચારો. દરેકે પોતાની જવાબદારી ઉપાડી ફરજીયાત સેવા દેવી ને નબળા ને સમર્થ કરતા આગળ વધતા રહેવું. આમાં કોઈ કોઈના પર ઉપકાર નથી કરતું ને અભિમાન કરવાની જરૂર નથી. કેમ કે મા-બાપ બનવું સહેલું છે. પણ બાળકો માટે આદર્શ ઉદાહરણ બનવું અઘરું છે. નવા વૄક્ષો વાવવામાં મદદગાર બનો.  અમુક બાળકો ખૂબ ગરીબીમાં જીવે છે તેમની દશા જોઈ ના શકાય. અહિંસા માં માનો તે કહેવાથી નહીં પણ ઉદાહરણ દ્વારા શીખવો કેમ કે આપણા કરતા આપણા બાળકોએ ટેકનોલોજી સાથે ઝઝૂમવાનું છે.આજ રીતે ઘરડા માટે રોજનું જમવાનું પૂરુ પાડવું સેવા કરવી એમના દુઃખના ભાગીદાર થવું તે બધું નવી જુની એકટીવીટી દ્વારા સક્રિયતા જાળવી રાખી દરેક ને ખુશ રાખવામાં આવે છે. જેમ નાનપણ માં શિક્ષણ ની જરૂરિયાત છે તેમ ઘડપણમાં શુધ્ધતા-દવા દારૂ ઇલાજ બધાની પણ જરૂરિયાત છે. તેથી સેવા જે રીતે બની શકે તે રીતે કરવા નમ્ર વિનંતી છે.
--- રેખા શુક્લ

અમારી ટૂંકી મુલાકાત 'કાર્લ' સાથે

ઓસ્ટ્રિયામાં જન્મેલ કાર્લ ને અમારી ટૂંકી મુલાકાત માટે દુઃખ લાગ્યું તો અમે સન્ડે સની વેધરમાં ફરી મળવાનું નક્કી કર્યું. હાઈટ બોડી નોર્મ્લ ને ૮૫ વર્ષની ઉંમરમાં પણ તેના સોનેરી વાળ ને પાણીદાર ગ્રીન ચમકીલી આંખો અમને જોઈને હસી ફરી. ગુજરાતી નામનું ઉચ્ચારણ પ્રોપર રીતે કરતા જોઈ મને થોડું અચરજ લાગ્યું તો ખરું જ. પોતાની વાત કરવા તે તત્પર હતા. વાત ઉપરથી લાગ્યું નહીં કે ૫ બાળકો વચ્ચે તે એક્લતા અનુભવતા હશે.
ડાઉનટાઉનમાં મોટું ઘર હતું તે વેચવા મૂકેલુ તે હજુ ગયા અઠવાડિયે જ વેચાઈ ગયું. હાશકારો અનુભવતા ખુશી વ્યક્ત કરતા તેમણે ફરી બોલવાનું ચાલું કર્યું અને તે પણ માત્ર મેઈલ લેતા લેતા જ. બેકયાર્ડ્માં ફરફર ફરતી પવનચક્કી સામે જોઈ બોલ્યા પવન જો કેવો ગાંડો થયો છે આજે. આવો જ એક દિવસ હતો જ્યારે હું ખૂબ નાનો હતો. હીટલર નું શાસન ચાલતું હતું ને કોન્સનટ્રેશન કેમ્પ્સમાં કાર્લના પિતાજી ગુજરી ગયા... મારી નંખાયા !! અમે તેમની ગ્રીન આંખે ઝળઝળીયાં જોયા 'પછી શું થયું ' ના મારા પ્રશ્ને મોમ સાથે પરિવાર મિશિગન માં મૂવ થયાની વાત કરી. મારી કૂતુહલતા આગળ વધતી રહી.. પૂછીજ લીધું કે તમે ત્યાંથી કઈ રીતે આવ્યા ? ઓહ 'જ્યુ' છો એમ ને? ના " પોલેન્ડના અમે પોલીશ પણ રશિયા ને જર્મની ત્યારે વોર માં તેથી અમને પાછા મોકલવાના બદલે રેફ્યુજી તરીકે અમેરીકાએ સ્વીકાર્યા. આમ તેઓ ૧૬ વર્ષની વયે મિશિગન માં રહેવા લાગ્યા.ભણતરમાં બરકાર ના થવાયું જવાબદારી હતી તો કામે લાગવું જ પડ્યું. ને થનગનતી યુવાન ને વાયોલા સાથે સંગત થઈ...બંને પ્રેમ-પંખીડા ગળાડૂબ પ્રેમમાં અંતે લગ્ન કરી સેટલ થયા.એ દીકરો ને એક દીકરી ના મા-બાપ બન્યા પણ બંને વચ્ચે દરેક બાબતમાં મતભેદ ના લીધે રોજ રોજના ઝગડા નો અંત ૩૦ વર્ષ ના લગ્ન પછી  ડિવોર્સમાં પરિણમ્યા. દીકરો ને દીકરી આમ તો આવતા જતા હતા જ પણ ફરી એકલતાએ ૪૫ વર્ષના કાર્લ નો ભેટો મારિયા સાથે થયો. થોડા વર્ષોના અંતે બીજા ૩ બાળકોના પિતા થયા. મારિયા સાથે ઘણું જ બનતું.... બધી બાબતમાં કાર્લ સાથે સહમત હોય.  પણ કેન્સરના ભયંકર રોગ નો ભોગ બનેલ મારિયા અંતે કાર્લ ને છોડી ને ચાલી ગયા. .. મૄત્યુને આધિન થયા કાર્લ ને ખૂબ દુઃખ થયું પણ શું થાય...!!
મોટરબાઈક પર કાર્લના સન આવેલ ને ઇન્ડીયાના થી તેમની દીકરી પણ. બધા હોવા છંતા હવેની એકલતા જરા જુદી હતી... દીકરાની વહુ ક્યારેક ક્યારેક હૌકલી કરી જ્તી ક્યારેક તેમનો ગ્રાંડસન હોય.
જૂનુ ઘર વેચતા કાર્લે પોતાને ગમતી વ્હાલી એન્ટિક ટ્રેઈનમાંથી થોડી લઈ બીજી બધી તેમના ગ્રાંડસન ને ભેટ તરીકે આપી ત્યારે તેઓ બંને ખૂબ ખુશ હતા. હવે જ્યારે શાંત ધર માં  નિરવતા કરડવાં આવે છે ત્યારે પાછો વિચાર કરી લીધો કે એક રૂમમાં નાની જગ્યા માં મનગમતી ટ્રેન ફરી ફરતી કરવાનો. હા, ને ખુશ થતા બોલ્યા કે મે મારા ગ્રાંડસન પાસેથી બીજી થોડી ટ્રેનો ભાડે લેવાનું નક્કી કર્યું છે... તે માની ગયો છે. બોલો આજકાલ ના બાળકો પણ કેવા ચાલાક ને ચબર1ક  છે !! આટલા વર્ષે પણ વોકિંગ-સ્વીમીંગ- સાયકલિંગ નો શોખ હોવા છંતા ગરાજ ખુલ્લુ કરીને પ્રોફેશનલ  સો થી વુડ કાપતા જોયેલા તો મે પૂછ્યું તમે ટ્રેઇન ટ્રેક્સ બનાવી રહ્યા છો ને ? પ્લીઝ બી કેર ફૂલ, બ્લેડ ઇઝ ટુ શાર્પ..! નો પ્રોબ્લેમ રેખા આઇ એમ યુઝ ટુ..!! આખી લાઈફ તે બુચર રહ્યા હતા. એક વેટરન ની અનોખી જીવન કથા...ને તેમની લાગણી ભરેલી ઉત્સાહિક વાતો.. ૮૫ વર્ષના જુવાન ને ફટાફટ ચાલતા ને સાઇકલ ચલાવતા જોઈ રહી.વ્યક્તિદીઠ અગલ કહાની...અલગ ટેવો ને અગલ શોખમાં જીવાતી જિંદગાની. ચિત્રપટ ચી ચાંગ્લી કહાની.
----- રેખા શુક્લ

કોમેન્ટ - નોટ

કોમેન્ટ - નોટ

બટકાઓના દેશે દીપ રોય તેમના ધર્મ પત્ની સુરિતાબાળા સાથે ડોલી ને મામી ને લઈને ફરવા ગયેલા. સુરિતાબાળાએ તો ત્રણ મિનિટ શ્વાસ રોકી રાખી ને પાતળા દેખાવાનો પ્રયત્ન કરેલો ત્યાં એમના શ્રીમાન  દીપ રોય એમની બીયરબેલીને દેખાડતા અડોઅડ આવીને ઉભા રહ્યા. મામીએ બટકાને બેંચ ઉપર રાખ્યો ને કહ્યું હવે એમનો ફોટો પાડ. ત્યાં સુધીમાં મામીની ડોલી તો આઠ વર્ષની ઉંચા ઉંચા ઝાડ ને ફૂલપાંદડા જોઈને કંટાળેલી કે બાજુના ટોય શોપમાં જવા દોડી ગઈ. મામીની નજરચૂક થઈ તે હાંફળા ફાંફળા " એય ડોલી, ડૉલી -ડોલ્લી" બૂમાબૂમ કરતા દેખાણાં. રમકડાં બેચતા બટકાની નજર મામીના અવાજ તરફ પડી...નેચરલી એ સમજ્યો ત્યાં વેચાતી ચાઇનીઝ ઢીંગલી..!! ચીંગચોંગ ચાંગ કરતો એની ભાષામાં તે બરાડ્યો.. પણ પછી જોયું તો મામી તો દોડતા તેની તરફ ધસી આવ્યા તો તે રાડ પાડતો બોલ્યો ઃ' ૫ ડોલર્સ = ફાઇ ડોલર'  મામી મોં મચકોડતા ડોલી નો હાથ ઝાલી શોપમાંથી બહાર નીકળતાં હતા તો તે ફરી બોલ્યોઃ ' ફોર યુ ફોર ડોલર ' બીચારો એ ક્યાં જાણતો હતો દીકરીનું નામ ડોલી હતું એને તો ઢીંગલી વેચવી હતી. બાજુની રેસ્ટોરંટ તરફ વળતાં ગુજ્જુભાઈ સમજ્યા કે આ બેન લગ્ન પડા સાથે ડૉલી માં કંકોત્રી છાબ સાથે મૂકવા માંગતા લાગે છે તો તે વચ્ચેથી ઘૂસ્યા ન ઘૂસ્યા કે મામી એ તો 'આઘા ખસો'  કહી ઓલમોસ્ટ ખસેડી જ દીધા.

આ બાજુ બેંચ ઉપરથી બટકો ભાભી સુરિતાબાળાના રોકી રાખેલા શ્વાસ વગરનો ફોટા લેવાનું ના ચૂક્યો...!! એણે વચ્ચે માર્યો કૂદકો કે મામી તરફ જોવા ગયો ને ભાભીનો ફોન ફોટા ને બદલે મૂવી તરીકે ચાલુ રહ્યો...ને મૂવી ઉતરતી રહી. ફૂલો જોઈને ડોલી ઉઠતા મામી એમની ડોલી (ઢીંગલી જેવી દીકરી ) ને ગોતતા હતા તે , આજુબાજુ ના બટકા સુરિતાબાળાએ છોડેલ શ્વાસ પછી બે ત્રણ ઉંડા શ્વાસ લેતા ભાભી .. ને છેવટે સુરિતાબાળા ને દીપરોય સાથે ઉંચા ઉચા વૄક્ષોમાં અડધા કપાઈ ગયા નીચેથી તેવો એકાદ ફોટો તો પડાવીજ લીધો. બટકાની ઢીંગલીઓ પણ ખૂબ સુંદર હોય છે હો..!! ખુશ થતા દીપ રોય ને ઉતાવળા સુરિતાબાળા આગળ વધવા જતા જ હતા ને ભાભી સુરિતાએ ઉતાવળમાં એક મિનિટ હો.. કહી વિડીયો ને ફોટો અપલોડ કર્યા.ને નીચે લખ્યું 'સ્કીની દેખાવવા રોકી રાખી ત્રણ મિનીટ ..!! લોલ..લોલ' ને ઇંગલીશ ભાષાની પત્તર રગડી નાંખતા મામીએ મારી કોમેન્ટ " હેંગકોક "માં અમે લોલ..લોલ..લોલ 'તરત જ નીચે કોઇ જવાનીયાની આવી કોમેન્ટ 'બેંગકોક ? કે હોંગકોંગ ?' બિરબિલની જેમ હાજરજવાબી મામી એ ફરી મારી કોમેન્ટ "હા ચાપલા બોથ સેઇમ સેઇમ હવે...ક્યાં બાલ કી ખાલ નિકાલ રહા હૈં ..લોલ ત્યારે પેલા ગુજ્જુભાઈ રેસ્ટોરંટમાં બેઠા હતા તેમણે પણ મારી જ દીધી કોમેન્ટ ' હોવે-હોવે.. ઈ બધુ એકજ, ડોલીબોન મલી ગ્યા ને તે ફોટો ને ફોન મેલો પડતા ને ઝાલી રાખો બેનને ..લોલ..!!'
---રેખા શુક્લ

શાબાશ !! નારિ-શક્તિ જીન્દાબાદ !!

શાબાશ !! નારિ-શક્તિ જીન્દાબાદ !!

મીઠો ને ઝીણો અવાજ આશા નો તેથી ક્યારે ઝીણહદી ક્યારેક મીઠ્ડી મારી બેન ના બોર બોર જેવડા આંસુ પડ્યા પણ તેને થોડો સમય નાનીમા પાસે અને અમે દાદીમા પાસે એકબીજાથી દૂરરહેવુ પડ્યુ તો રહ્યા પણ દિલથી વ્હાલા નજીક નજીક. સ્કૂલ પતાવીને દિવાન બલ્લુભાઈ માં વર્ષોના વર્ષો શિક્ષિકાની ભૂમિકા ખૂબ ભજવવા ઉપરાંત પોતાની દિકરીને સંગીતમાં આગળ વધારી.

અને એકના એક દિકરાને નૄત્યકલા માં ભારતનાટ્યમ કરાવી પારંગત કર્યો. બિલકુલ એની મમ્મી જેવો હોશિયાર કલરવ દવે નાનપણથી સુંદર ગાતો. આર્ટિસ્ટ પણ કેટલો સ-રસ !!

થનગનતો ગરબા ચેમ્પીયન તો રહીજ ચૂકી આજકાલ મોટો કોરીયોગ્રાફર બની ગયો છે. બોલીવુડમાં પોતાની હસ્તી રોશનીમાં લાવી ચૂક્યો છે. હા, શ્રી અમોલ પાલેકરજી, સર રેમોસ વગેરેને મળી ચૂક્યો છે પર્સનલી. એમની સામે પરફોર્મ કરી એવોર્ડ પણ મેળવી ચૂક્યો છે. 

ફ્રીલાન્સર છે પણ ગ્રુપમાં રશિયા, નૈરોબી- આફ્રિકા, યુરોપ લંડન ને પેરિસમાં પણ ધૂમ મચાવી ચૂક્યો

આવા હોનહાર દીકરાની ' મા ' આશા દવે પણ ખૂબ ઝઝૂમી કેન્સર ને હરાવી શકી પોતાની બધી ફરજો ન ચૂકી. 'ધન્યવાદ' તો બંને માટે નાનો શબ્દ ! બધા ઓડ ને બીટ કરી આગળ વધી રહેલા દીકરા-મા ને એવોર્ડઝ મળે તેમાં સૌથી વધુ ખુશ છું. 

સ્ત્રીની શક્તિ અમાપ્ય ને અગાધ છે... મક્કમ નિર્ણય કરે તો મહેનત કરવામાં પાછળ નહીં પડે.રેડિયો મિરચી પર ધ્વનિતે કલરવનો ઇન્ટરવ્યુ લીધો સન્માનિત કર્યો અને બીજીવાર હાલમાં બ્રોડકાસ્ટ કર્યો.. વેરી પ્રાઉડ ઓફ યુ ..!! ઇર્ફાન ખાન હોય કે સોનલિ બેન્દ્રે ન્યુઝ્માં આવી શકશે કેન્સર ને બીટ કરવા 

માટે પણ કોઈની ભાભી કે મા બહેન બીટ કરે છે ત્યારે નારી શક્તિનો ખયાલ આવે છે.

--રેખા શુક્લ

'નાનકી'-- પાયાની ઇમારત

પરિવારમાં સૌથી નાની ને દોડી દોડી ને કામ કરતી તેથી બધા એના ઉપર નિરધારિત રહેતા. શ્વેતાથી મોટી ત્રણ બહેનો હતી ને બધા પોતપોતાનામાં વ્યસ્ત રહેતા. સ્કૂલ હોય લેસન હોય નેધરકામ પણ હોય ઉપરથી મહેમાન દર વેકેશનમાં અચાનક પણ કાયમ આવી જતા મઝા પણ પડતી પણ કેશ એન્ડ કેરી જેવા સ્ટોર હજુ ખુલ્યા નહોતા ને તેથી કામવાળો કપડાં વાસણ ને કચરો વાળી પોતા કરી જતો હોય પણ આખા વર્ષનું અનાજ તો વીણી ને સાફ કરવાનું બધાની જવાબદારી. બધા ચોખા દાળ ને મોઈ ને મમ્મી ભરતા અને હા જાતભાતનાં અથાણાં પણ ઘરે જ બનાવાતા. તેથી ઉનાળો બીઝી બીઝી પસાર થઈ જતો. તેમ છંતા બધા કઝીન્સ સાથે રમતગમત પત્તા ને પકડાપકડી જરૂર રમાતી. કામ કર્યા પછી બાળકોને ખુશ કરવા દાદીમા બરફનો ગોળો ખવડાવતા પણ ક્યારેક દાદીને મનાવવા પડતા તો ક્યારેક દાદી ધમકી દેતા કે જે કોઈ આજે સૂઈ નહીં જાય બપોરે તો તેને બરફનો ગોળો નહીં મળે. ખબર નહીં પણ ગરમીમાં ત્યારે બરફનો ગોળો જેણે ખાધો હશે તેને જ મજા ની ખબર પણ હશેજ. ફ્રીજ વગર ચાલતું પણ ખાવાનું ગમે તેટ્લું ખાધું કેમ ન હોય પણ રોંઢો કરવા બધા તત્પર રહેતા.. ભલે ને પછી વધેલી રોટલીને તેલમાં સાંતળી દીધી હોય ને મીઠું મરચું નાંખ્યું હોય પણ આહાહા... !! મજા પડી જતી હોય. ત્યારે લેફ્ટ ઓવર નહોતા મળતા જુવાન બાળકોની સંખ્યા જોઈને. બાળકોની ભૂખમાં એક 'રોંઢો' કરવા પણ જો રોટલીઓ વધે તો ભયો ભયો. હા, અહીં કાઠિયાવાડી ને તળપદી શબ્દ વાપર્યો છે. પણ હવે તેને અત્યારે બપોરનો નાસ્તો કે ટી-ટાઈમ કહેવાય છે. આમ ને આમ ક્યારેક દહીંમાં વધારેલી રોટલી પણ માણતા. ફરી હતા ત્યાં ના ત્યાં ભૂખ્યાં ના ભૂખ્યાં નાનકી તો ચપટી કે માંડ ચમચી ખાતી હશે. સાવ દૂબળી એની ચોલી ફુગ્ગા બાંય નું માપ પણ ડૉલ
ના કપડા જેવું જ લાગતું. નાનકડી ઘાઘરી ને ચુન્ની જેટલી ઓઢણી..અને એમાં ડાન્સ શીખવાડી ને મમ્મીએ સ્ટેજ પર ઉભી રાખી દીધી " હુંં નાની ને નમણી દૂધવાળી' નો ડાન્સ કર્યો...બધા ખુબ ખુશ થયા ને તાલીઓથી વધાવી લીધી.

આંખો તો એની બોલતી જ હતી  I miss you ને સામેથી I Love you નો રીપ્લાય ક્યારે આવશે તે વિચારતી. બસ એક લાગણી પડી હતી તૂટેલી વિખરાયેલી કે કોઈએ આવી ને એને સમેટીને પોતાની કરી લીધી...પ્રેમ પાંગર્યો ને છેવટે ધર છોડી ભાગી ને લગ્ન કરી લીધા. હા, એને એમ કે ધરકામ ને વૈતરાં માંથી છૂટી તો ખરી. પ્રેમ હશે તો જગ જીતાશે. પણ સામે મોટું પરિવાર હતું.. સાસરું ને પિયર નજીક નજીક હતું... તેથી કામ બમણું થયું...!! સાસુ સસરા, બબ્બે જેઠ જેઠાણી ને નણંદબા... લગ્ન પછી કામકાજ વધ્યા. ઘરડાં થયા સસરાજી તો તેમની શ્વેતાએ ખૂબ ચાકરી કરી..સાસુના હોવા છંતા..તે ખડે પગે ઉભી રહેતી. આખર સસરાજી પરલોક સીધાવ્યા. તો કાકીજી આવ્યા. બીમાર ને નિરાધાર , લાગણી રડે ને શ્વેતા દિલથી સેવા કરે.પહેલા ખોળે દીકરો અવતર્યો. અને પછી આવી લક્ષ્મી દીકરી બનીને. સંપૂર્ણ પરિવારની પરિભાષા સચવાઈ. ખર્ચા વધ્યા... કામ વધ્યું, સાસરે તો જેઠ જેઠાણી નણંદ પરિવાર બધા આવતા જતા કેમકે સાસુજી (બા) હતા ને..!! સ્ત્રી પ્રેમ મળે તો બધુજ સ્વીકારે છે. બધા સાથે ભેગા મળી દિવાળી - હોળી- નવરાત્રી- રક્ષાબંધન વગેરે તહેવારો સ-રસ ઉજવતા રહ્યા. ખુશી અને સુખી પરિવાર ને બાંધી રાખવા હંમેશા તે પોતે ભોગ આપતી રહી...ઘસાતી જ રહી. સાસરા પક્ષે ને પિયર પક્ષે જાણે તે ઝઝૂમતી રહી. ક્યારે બેસાંધા ભેગા કરવા વાર તહેવારની વસ્તુઓ વેચતી રહી... ધરે બેઠા કમાતી રહી. પોતે જે કમાતી તે ભેગુ કરવાની ટ્રાય કરતી પણ ક્યારેક વેચાણ ઓછુ થાય તો નિરાશ થવાને બદલે પરિવાર ને ખુશ રાખતી. સમજણથી સમજોતો કરતા શીખી ગઈ હતી શ્વેતા પોતે પાયાની ઇમારત બનીને.

શ્વેતાનું મન ને દિલ ચોખ્ખુ અને આપવા-લેવાની સૂઝ પણ ખૂબ પડે. કોને કેટલાનું કરવું જોઇએ અને મહારાજે વિધી બરાબર કરાવી કે નહીં તે પણ સમજાય. બધાના મન સાચવતી જાય હસતી જાય અને કામ કરતી જાય. બધું સારું ચાલતું હોય તો જીવનમાં એથી વિશેષ જોઇએ શું ? દિવસે ન વધે તેટલી રાતે વધે દીકરી... ને સમય આવે એના લગ્ન લેવાય..તેવું દરેક 'મા' ના જીવનમાં આવે છે આ ખુશી ને સાથે વિદાયનું દુઃખ એજ " કન્યાદાન" શ્વેતાના જીવનમાં પણ દિવસ આવી ને ઉભો. ને દીકરીના લગ્ન એટલે કેટલો ઉત્સાહ !! કેટલો ઉમંગ !! કેટલા કામ-વ્યવહાર -બધાના લિસ્ટ બનાવતા તે વિચારી રહી. મામેરૂ થશે, ચોરી માં વરવધુ ને જાનૈયાઓ માટે 'અલુચલુ' પીરસાશે. ચોખ્ખા ઘી માં તળેલાં દહીંથરા સુંવાળી ને દળેલી બૂરું ખાંડ
ને ઉપરથી રેડાશે ઘી ની ધાર ! સાળી ની સાથે સખીઓ ગોઠડી ને મસ્તી મજાક કરતી જશે. અણવર ને વરરાજાની ટીખળી કરતી જશે ... ને લાગ આવે વરરાજા ના જૂતા (શુઝ) ચોરી જશે.થોડું હસવું આવી ગયું... પાછું મનને મનાવ્યું કે આ બધી પ્રથા તો મજાક મસ્તી કરવા માટે નહીં પણ વાતાવરણ હળવું કરવા માટે હશે... મારું શું થશે ? ના  હું તો હસતા હસતા જ વળાવીશ.

ચોરીનો મંડપ ફૂલોથી બંધાય પછી જાનૈયાઓ ચંદરવા નીચે ખુરશી ટેબલ પર જમશે.બધું રાબેતા મુજબ જ થયું. મેંદી મૂકતી છોકરીઓ હસી રહી હતી. આનંદ આનંદ !! ગણેશસ્થાપના ને વિધી થઈ...મિંઢણ બંધાયા... પાથરેલું આણુ બધાયે ખૂબ વખાણ્યું. ભારે સાડીઓ ને મેચીંગ ઘરેણાં ને શુઝ ઉપરાંત હેરસ્ટાઈ ને મેકઅપ બધુ દરેક વખતનું નક્કી કરાયેલું તે પ્રમાણે જ થયું.ભોળી દીકરી ને મલકાતી જોઈ કઈ 'મા' ના હરખાય !! યસ શ્વેતા પણ હરખાઈ પણ પછી યાદ આવ્યું કે આટલી મોટી કરી દીધી હવે જાતી રહેશે ને આંખો ભીની થઈ ગઈ...છાનું રડી લીધું .નહીંતર દીકરી જો ઢીલી થઈ જશે તો તેના પપ્પા ને નહીં સચવાય.  આપણામાં દિકરી ને પપ્પા ખુલ્લા દિલથી વાતો નથી કરી શક્તા...વિદાયવેળા એ ઉભરો છલકાય છે !! પ્રેમ કરું  છું એમ પણ ના કહે પણ હા, "જીવતી દાટી દઈશ જો કોલેજ ના નામે લફરાં કર્યા છે તો" એવી ધમકી આપતાં ના અચકાય. અને આખરે અજાણી વ્યક્તિને આખી ને આખી સોંપી દે દીકરી..ને તેને કન્યાદાન દીધું કહેવાય !! ઉપરથી સલાહ દેવાય પડ્યુ પાનુ નિભાવજે...બધાનું ધ્યાન રાખજે ને ડાહી થઈને રહેજે... વગેરે વગેરે કહી વિદાયવેળાએ માતા-પિતા ખૂબ રડે..ક્યારેક એમ થાય આવું કેમ ?

શ્વેતાનું ઘર દીકરી વગર સૂનું સૂનું લાગે ...એ તો સારું થયું કે દીકરી બહુ દૂર નથી રહેતી તેથી આવજા ચાલુ રહી છે. દીકરો તો એના કામ ના લોંગ આવર્સના લીધે ક્યારેક જોવા મળતો. તેથી શ્વેતાએ ઘરમાંથી જ ટપરવેરનું વેચાણ કરે આમ પાયો મજબૂત રાખવા દરેક સ્ત્રી મનેકમને ઘસાતી જ આવી છે ક્યારે ધોળા વાળ આવી ગયા ને અરીસો અણગમતો થઈ ગયો ખબર નથી પણ આ માટે સ્ત્રી પૈસાથી વધાવાતી કે કોઈને એવોર્ડ મળતા... પણ કરેલો ભોગ સુગંધ બની બાળકોના પ્રોગ્રોસમાં જોવા મળે જ છે. વડીલોની કરેલી સેવા ચાકરી ના મેવા શુભાષિશ થઈ ફળે જ છે. દાદીની આર્થરાઈટીસ ની બિમારી ને લીધે એમના આંગળા કામ ન કરે ને સાવ વળી ગયેલા કમરેથી ...તેથી નાનકી શ્વેતા જ્યારે આવી ને માથું ઓળી આપે ને નવડાવી દે ને ચા બનાવી દે તો ખુશ થઈ જાય. એમને સાચવી લેતી ..પણ તેમના સ્વર્ગવાસ પછી વર્ષમાં જ પપ્પાની પાર્કિનસન થી જે હાલત થયેલી તે જોવાતી નહોતી. દિલ ને હજુ સમજાવીને કઠણ કરતી. માનવામાં ના આવે તેટલા દવાખાના ના ધક્કા થવા લાગ્યા ને તબિયત તો વધુ કથળતી જ ગઈ..!! દિલ આજે પત્થર બની કે શું આસું પણ થીજી જ ગયા છે કે શું ? પપ્પા ના દેહ ને તાંકતી શ્વેતા મૂરત થઈ ગઈ હતી.
---રેખા શુક્લ