સિવાઈ ગયું છે...!!(AUGUST) -Pratilipi પૂર્વી ને બા પર પૂરો ભરોસો હતો. બા જે કરે તે સારું જ કરે ને ! આજે સવારથી બા દોડાદોડ કરતા હતા. બધા આવવાના હતા ઘરે તો રસોઈ રૂમ માં તો ધમાચકડી હતી. પાણી ભરો, કચરો વાળો ને કપડાં ને ઘડી કરી ને મૂકી દો કબાટ માં જેથી કાલે મળે. એમનો સાડલો આર ઇસ્ત્રી કરેલો તેમણે તૈયાર જ રાખેલો. સાઇબાબા ના ગુરૂવાર કરતી વહુ માટે તો ફરાળ પણ બનાવી જ રાખેલું. નાનકી બટકબોલકી હતી તેથી બા ને વળગી ને બેઠી હોય ત્યારે બા સલાહ દેતા' આમ પકડી ને પાલવ મારો બેસી રહ્યે કંઈ નહીં આવડે હોં.' હાજરજવાબી નાનકી કેહતી 'પણ બા હું મારે ઘેર જઈને કરીશ'. 'હાલે લે !! તો આ શું છે? તારી બધી વસ્તુ અહીયા, તું અહીંયા તો ય આ તારું ઘર નથી ?''દીકરા કામ કામને શીખવે !! ને હાથ બેસી જશે તો જ બધું સરળ લાગશે.' પૂર્વી તો ડાહીડમરી હતી કામ માટે કંઈ કહો તો દોડી દોડી ને કરતી ને તેનામાં સૂઝ ખૂબ હતી. ઘણીવાર કહો તે પેહલા કામ પતાવી દીધું જ હોય જ્યારે આ નાનકી પેહલેથી બા ની ગોળ ગોળ ફરતી પટુડી થાયા કરે પણ કામ ને આંગળી સુધ્ધા ના લગાડે. પૂર્વી જુવે બધુ પણ બોલે કંઈ નહીં માને કે અશે સમય આવે સમજશે. પૂર્વી ને બા એ પરણાવી એ કુટુંબ ખૂબ મોટુ હતું પણ તે તો દૂધ માં સાકર ભળે તેમ ભળી ગઈ. નાનકી બધા ને પોતાની જીભ થી જીતી જતી ને જોત જોતામાં તો બધા માં પારંગત નાનકી હવે મોટી થઈ ગઈ, પરણવાને લાયક બની ગઈ હતી. સારું માંગુ શહેર ના રઈસ ઘરે થી આવેલુ પણ બધા થોડા શાંત સ્વભાવવાળા લાગ્યા. ચાલે એ તો ! સૌ સૌના ઘર ઘરની જુદી જુદી રીત હોય. કપડાં લતા ને ઘરેણાં નો ઢગલો કરી દીધો નાનકી ખુશ હતી. બા ના ગયા પછી પૂર્વીએ ખૂબ ધ્યાન રાખેલું નાનકીનું, પણ આજે તો કન્યાદાન પોતાની જ બહેન નું પોતે કરવાની છે, હૈયું હરખથી ફાટ ફાટ ને જુદાઈ ના ગમ થી રોતલ આંખો લાલ લાલ..! છેલ્લી નજરો ભીંતે પડી ને જોયું કે તે પણ રડી રહી છે...!! નાનકી મન મૂકી ને રોઈ પડી બા સિવાય બચપણ જ ક્યાં હતું. ને પોતે ક્યારે મોટી થઈ ગઈ તે બધું એક ફિલ્મ ની જેમ દ્ર્શ્ય થયું. હસવા ખેલવાના ને આનંદકિલ્લોલ ના દિવસો પત્યા હવે તો ગંભીર થવાના ને કુટુંબ ની જવાબદારી સંભાળવાના દિવસો આવ્યા. ડૂમા ને દબાવતી તે બાથરૂમ તરફ ચાલી ગઈ.
મુઠ્ઠી બંધ રાખી ને નાડાછડી બંધાવતી નાનકી ચોરી માં ખૂબ સુંદર દેખાતી હતી. બાજુમાં રાજકુમાર જેવા વરરાજા બિરાજેલા. પરિપૂર્ણ શેઠ- શેઠાણી લાગતા જાજરમાન સાસુ સસરા મંડપ માં બેઠા બેઠા બધું નિરખી રહ્યા હતા. મહારાજે ધીમેથી કહેલું બંધ મુઠ્ઠી સવા લાખની ને બોલ્યા ઘરનું ઢાંકણ નારી. સાનમાં સમજી ગઈ બધું ને ઉંબરો ચડતાં તેને સમજાઈ ગયું ના બોલ્યા માં નવગુણ...ઘરમાં સૌથી નાની હતી તેથી દોડી ને કામ કરવાની રજા પણ મોટા બોલે તેમાં વચ્ચે બોલવાની મનાઈ. સિવાઈ ગઈ તેની જીભ મૌનમાં ભળી ને. ખોવાઈ ગઈ માસુમિયત તેની વડીલો ના કામ કાજ ને દોરવણી તળે..!! રોજ રોજ બા આવે યાદ પણ હરફ સુધ્ધા ના કાઢે. ટાઇમટેબલ પ્રમાણે જીવાતાં આ રઈસ કુટુંબ માં પાઈ પાઇ નો હિસાબ રખાતો ને નાનકી બિચારી સોસવાતી ચૂપચાપ જીવ્યે જતી તેના હોઠ તો બસ સિવાઈ જ ગયા હતા. એક્વીસ મી સદીમાં પણ સ્ત્રી ને કાબુમાં પોતાના પગ તળે રાખવાની આ પ્રથા થી પૂર્વી અજાણ હતી...નહીં તો ત્યાં નાનકી ના લગ્ન જ ના કર્યા હોત ને ! એકાંત માં પણ નાનકી મૂંગી મૂંગી બા સાથે વાત કરતી...ડર હતો કે કોઈ જો સાંભળશે તો તેની પણ તેને સજા મળશે..કેમ કે આ પેહલા હસવા માટે પણ તેને ઢોરમાર સહન કરવો પડેલો..!! અરે રે, બળ્યો પૈસો ..! આના કરતા તો બા કેટલું સાચવતા તે યાદ આવતું ને તે રડી પડતી. કોઈ ને તેના હસવા-રડવા-કે બોલવા માં રસ ન્હોતો. મશીન ની જેમ બની ગયેલી જિંદગી ચૂપચાપ સિવાયેલા હોઠો તળે ચાલી રહી હતી. લગ્ન પાંચ પાંચ વર્ષે દિકરો જનમ્યો ત્યારે નાનકી ની લાશ મળી. સ્ટેપલ્સ થી સિવાયેલા તેના હોઠ ને ગળે થઈ ગયેલા બ્રુઝીઝ માત્ર પૂર્વીએ જ જોયા ને તે સમજી ગઈ કે નાનકી ઉપર શું શું વીત્યું હશે !! પણ આવું શા માટે થયું તેનો કોઈ પાસે જવાબ પણ ન્હોતો...હા રઈસ મહેલમાં ચારેકોર મૄત પ્રાણીઓના ધડ ટીંગાડેલા હતા. માણસના મગજ ની વિચિત્રતા ને દિવ્યતા ને જોઈ ને કે અનુભવી ને સ્વર્ગ નર્ક ની ઝાંખી થઈ જ જાય. ભૂતિયાં ઘર ની નવલકથા વાંચતો બંને બેહનો નો ભાઈ આ બધું જોઈ ને પરિસ્થિતિ કળી ગયો હતો. ભાભી રડતી હતી છાની માની. બસ બહુ થઈ ગયું પૂર્વી થી ના રેહવાયું તેઓ ત્રણે એકસાથે પ્રશ્ન ભરી નજરે લાશ તરફ જોઈ પછી વડીલો તરફ જોયું. બધાએ મોં ફેરવી લીધા ને માવડીયા દિકરાએ નજરો નીચી કરી નાંખી. સારું થયું છૂટી ગઈ નાનકી હવે બા પાસે ખુશ થી રેહશે એમ મન મનાવી લીધું. કોઈના મરશો ના મા ને બાપ કે રૂંવે મારી આંખલડી...નાનકી બા ને ભેટી પડી હશે. બા એ પોતાનો પ્રેમાળ સ્પર્શ નાનકી ના માથે ફેરવ્યો હશે કે કેમ પણ સિવાયેલા હોઠ માંથી પણ એક સ્મિત દેખાયું હતું ને નવાગંતુક બાળા રાજા ના આક્રંદે ઘર ગજવ્યું હતું...કે હું આવ્યો છું તમને બધા ને સીધો કરવા..!! કેહવાયું છે ને જેને કોઈ ન પહોંચે તેને તેનું પેટ પહોંચે...અહીં ને અહીં જ ચૂકવવાનું છે બધું ..બદલો ભલા બૂરા નો અહીં ને અહીં જ મળે છે..!! બળતી બપોર જુવે રાહ ઠંડક સાંજ ની પ્રકૄતિ ઘખે રૂવે રાત ટાઢક પહોર ની છેલ્લી વાર ની કળી ખીલે મુજ શ્વાસની મૂંઝાતી ભળી રહી પ્રસૂતિ સંવેદના ની અબોલ ને અબોધ ભીંતો રૂવે મકાનની ટીંગાઈ ને ધૂળ ચાટે યાદો લાગણી ની ===રેખા શુક્લ
